Petrol ve Siyah Kuğular

Suudi Arabistan’ın müdahale alanı daralıyor.

Suudi Arabistan’ın yedek rezervleri son 25 yılda arz şoku yaşanması durumunda kurtarıcı olarak değerlendirildi. Suudi Arabistan’da petrol üretimi hızla artmasına rağmen “yedek kapasite” rekor düşük seviyelere geriledi. Yakın zamanda açıklandığı üzere Suudi Arabistan Mart ayında 10.294 milyon varil/gün petrol üretimi gerçekleştirmişti. Yedek kapasite ise ilgili ay itibariyle 2.05 milyon varil/gün seviyesine gerilemişti. Söz konusu rakam 2010 sonundaki değerin hemen hemen yarısını karşılıyor. Yedek kapasitenin azalması durumu endişe verici bir durum, olası bir arz şokulda talebe hızla cevap verebilmek adına Suudi rezervleri önemli.

 

Nijerya’da Mart ayında sonuçlanan seçimlerin galibi Muhammadu Buhari oldu. Seçim sonuçları şu anda herhangi bir rahatsızlık yaratmış görünmüyor. Ancak ülkenin kuzeyinde etkinlik gösteren Boko Haram örgütü üyelerinin olası saldırı ihtimali bir arz şoku yaratabilir. Nijer Deltası bölgesi ülkenin toplam petrol üretiminin %50’sine karşılık geliyor. Riske maruz değer ise yaklaşık olarak 850.000 varil/gün olarak ifade edilebilir.

 

Venezuela’da petrol fiyatlarının hızla düşüşünün grevleri tetiklemesinden endişe ediliyor. 2002-2003 yılında meydana gelen grevde toplam üretim %80 düşmüş 620.000 varil/gün düşüş göstermişti. Bugün itibariyle aynı ölçekte bir düşüşün 2.2 milyon varil/gün arz kesintisi yaratması olası görülüyor.

 

Irak’ta IŞİD örgütünün ülkenin güneyindeki Basra terminaline bir saldırı gerçekleştirmesi senaryosu altında 2.73 milyon varil/gün arz kesintisi riskiyle karşı karşıya kalınabilir. 1990’da Irak – Kuveyt Savaşı döneminde yaşanan 4.5 milyon varil/gün arz kesintisi, Suudi Arabistan’ın 2.17 milyon varil/gün büyüklüğündeki yedek kapasitesiyle sağlanmıştı. İlgili dönemde Ocak 1991’den Eylül’e kadar petrol fiyatları 20 dolardan 39 dolara çıkmıştı. Aynı şekilde Nisan 2011’de Brent petrol Libya’da yaşanan şiddet olaylarının arzı etkilemesiyle birlikte 97 dolardan 127 dolara kadar yükselmişti. İlgili dönemde Suudi Arabistan arzı 1.275 milyon varil/gün artırarak duruma müdahale etmişti.

 

Suudi Arabistan’ın yedek kapasitesinin son dönemde azalması, Petrol’de siyah kuğu durumunda arz tarafının görece savunmasız kalmasına neden olabilir.

 

Grafikte ABD, Suudi Arabistan, Libya ve İran’ın petrol arzında aylık bazda değişim gösteriliyor. Hatırlanacağı üzere Nisan 2011 Libya olayları döneminde Suudi Arabistan 4 ay boyunca arzını ortalama 1.275 milyon varil/gün daha artırmıştı.

94339-1 Petrol ve Siyah Kuğular

Bir diğer grafik ise, Suudi Arabistan’ın yedek kapasitesini gösteriyor. Venezuela Grevi, Nijer Deltası Krizi ve Basra Saldırısı ihtimallerinde ihtiyaç duyulan ek arz noktayla ifade ediliyor. Her üçü de aynı anda yaşanmadığı durumda arz artışı durumu karşılayabilir. Ancak bir yıl öncesine göre, Suudi Arabistan’ın şoklara karşı müdahale olanağı daha kısıtlı görünüyor.

94341-2 Petrol ve Siyah Kuğular

01 Sep 2016

Parahaberi

Borsa , ekonomi ve finans alanında günlük , haftalık ve aylık altın , döviz , forex , borsa gibi piyasalarda içerik sağlayan , güncel önemli yerli ve yabancı ekonomik gelişmeleri okuyuculara duyuran borsa ve finans sitesidir.

Yorum Yap