Nükleer Enerjide Trend Yukarı Yönlü

Hazar Strateji Enstitüsü Özel Raporu

Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi  tarafından hazırlanan Yönetici Bilgi Notu, Enerji  sektöründen üst düzey yönetici, bürokrat, karar alıcı ve uzmanlara  gönderilmektedir. Bu özel raporu parahaberi.com sitesi olarak sizlere ulaştırmaktayız.

 

 

 

Yönetici Bilgi Notu

Küresel  elektrik  talebindeki  hızlı  artış, talebin karşılanması kadar elektrik üretiminin gerçekleştirildiği kaynakların çeşitlendirilmesi ve üretimin düşük maliyetle  karşılanmasını da beraberinde getirmektedir.

 

Dünyada  ticari  anlamda  elektrik  üretimi 27 Haziran 1954’te Sovyetler Birliği’ndeki Obninsk  Nükleer  Santrali’nde  başlamış-tır.  Nükleer  enerjinin  20.  yüzyılın  ikinci  yarısında  dünya  elektrik  üretimine  yeni  bir kaynak olarak girmesi ile birlikte gelişmiş birçok ülke bu teknolojiyi kullanmaya başlamış  ve  nükleer  enerji  yıllar  içinde  küresel  elektrik  üretiminde  payını  hızla artırmıştır.

 

Nükleer güç santrallerinin sayısındaki artışın  en  hızlı  yaşandığı  dönem  ise  1973-74 yıllarında yaşanan petrol krizleri sonrası dönem olmuştur.  Uluslararası Enerji Ajansı (IEA) verilerine göre,  2013  yılı  sonu  itibariyle  dünyada toplam  434  adet  nükleer  güç  santrali  bulunmaktadır.  Bu  santrallerin  kurulu nükleer güç kapasitesi ise 2013 sonu itibariyle  392  GW’a  yükselmiştir.  2013  yılı sonu  itibariyle  dünya  üzerinde  nükleer güç santraline sahip ülke sayısı ise 31’dir. Bu  sayının  2040’a  kadar  36’ya  çıkacağı öngörülmektedir.

 

Bununla  birlikte  1996  yılında  nükleer enerjinin  küresel  elektrik  üretiminde %18  olan  payı yıllar  içinde  yeni  üretim kaynaklarının geliştirilmesi ve gelişmiş ülkelerde nükleer enerjiye dair kamuoyundaki çekinceler nedeniyle gerilemiş, 2013 yılında bu oran %11’e inmiştir.

 

Nükleer enerji, küresel elektrik üretiminde  hidroelektrikten  sonra  düşük  karbon emisyonuna sahip en büyük ikinci kaynak durumundadır. Nükleer enerjinin küresel elektrik üretimindeki payı rüzgar enerjisinin  4,  güneş  enerjisinden  elektrik  üretiminin ise 18 katıdır.

 

Dünyadaki  nükleer  santrallerin  dağılı-mına  bakıldığında  %80’inin  OECD  üyesi ülkelerde olduğu  görülmektedir.  Dünyadaki  nükleer  santrallerin  ortalama  yaşı 27’dir.  OECD  üyesi  ülkelerdeki  santrallerin 75’ten fazlası ise 25 yaş ve üzeri eski santrallerden  oluşmaktadır.  OECD  üyesi olmayan  ülkelerdekilerin  yarısına  yakını ise 15 yaşın altındadır. OECD üyesi ülkelerde kullanım sürelerinin sonuna yaklaşan eski teknolojili nükleer santrallerden bazıları  Fukuşima  nükleer  kazası  sonrası planlanan süreden daha önce kapatılmıştır.  Dünyadaki  nükleer santrallerin önde gelen ülkelerdeki yaş ortalamalarına bakıldığında ABD’de 33, AB’de 29, Rusya’da 28, Japonya’da 25 ve Çin’de ise 7 olduğu görülmektedir.

 

Bugün  dünya  genelinde  inşası  devam etmekte  olan  yeni  nükleer  güç  santrallerinin  toplam  kapasitesi  76  GW’tır. Bu yeni santrallerin yaklaşık 3’te 2’si ise OECD üyesi  olmayan  ülkelerdedir.  OECD üyesi olmayan ülkelerden  Çin,  toplamın %40’ını tek başına karşılamaktadır.

 

OECD  üyesi  olmayan  ülkelerde  nükleer güç santrallerinin sayısının artmasının en önemli nedeni ise artan elektrik taleplerini  hızlı  ve  düşük  maliyetle  karşılamak, hava  kirliliğindeki  artışı  durdurmak  istemeleridir.

 

OECD üyesi ülkelerde inşa halindeki yeni nükleer  güç  santrallerinin  sayısındaki azalmanın en önemli nedenleri bu ülkelerin  nükleer  enerjiye  alternatif olarak yenilenebilir enerjiye ağırlık vermeleri ve elektrik talep artış hızının yavaşlamasıdır.Nükleer  güç  santrallerin  geleceğine  ilişkin yapılan değerlendirmelere bakıldığında 2040 yılında dünyadaki nükleer santrallerin  toplam  kurulu  güç  kapasitesinin %59  artarak  624  GW’a  yükseleceği  tahmin  edilmektedir.  Yıllık  ortalama  kurulu güç  artışı  ise  14  GW  olacaktır.  Nükleer enerjinin küresel  enerji  üretiminde  payı ise  kurulu  güçteki  önemli  artışın  aksine sadece 1 puan artarak %12’ye çıkacaktır. Ülkeler bazında bakıldığında kurulu nükleer  güç  kapasitelerini  en çok artıracak ülkelerin; Çin, Hindistan, Güney Kore ve Rusya olacağı tahmin edilmektedir. 2040 yılına kadar OECD üyesi olmayan ülkelerden  Çin’deki  kapasite  artışının 132  GW olacağı hesaplanmaktadır. Aynı dönemde Hindistan’daki  kurulu  güç  kapasitesinde 33 GW, Rusya’da ise 19 GW artış yaşanması beklenmektedir. OECD üyesi Güney Kore’nin  kurulu  güç  kapasitesi  ise  aynı dönemde  49  GW  artacaktır.  OECD  ülkelerinin küresel kurulu nükleer güç kapasitesindeki payı 2040 yılına kadar %28 azalarak  %52’ye  inecektir.  Dünya genelinde 2040  yılına  kadar  kapatılması  beklenen nükleer güç santrallerinin kurulu gücü ise 150 GW olacaktır.

 

2040 yılına kadar inşa edilmesi beklenen yeni  nükleer  güç  santralleri  için  toplam  yatırım  harcaması  tutarının  1,5  trilyon dolar  olacağı  öngörülmektedir.  Bir  diğer  ifadeyle, ilgili dönemde nükleer enerjiye yapılacak  yıllık  ortalama  yatırım  miktarı  57 milyar dolar olacaktır.Toplam yatırım harcamalarının ülkeler ve bölgeler bazındaki dağılımına bakıldığında ise Çin’in 2040 yılına kadar toplam 345, AB’nin 301 ve ABD’nin 247 milyar dolarlık yeni yatırım harcaması yapacağı tahmin edilmektedir.

 

Sonuç olarak bakıldığında, nükleer enerjinin  küresel  elektrik  üretimindeki  payı artan talep  ve düşük karbon emisyonu nedeniyle gelecek yıllarda da başta OECD üyesi olmayan ülkelerde olmak üzere artmaya  devam  edecektir.  Bununla  birlikte nükleer  enerjiye  ilişkin  özellikle  Fukuşima  Nükleer  Santrali’nde  2011  yılında yaşanan kaza sonrası artan çekinceler, gelişmiş  ülkelerdeki  kamuoyu  baskısı  ile yenilenebilir  enerjinin  elektrik  üretiminde  payının  artması  nükleer  enerji  geleceği  üzerindeki  en  belirleyici  etkenler  olacaktır.

 
Yararlanılan Kaynak:
Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Yönetici Bilgi Notu, 2014 (17).
Hazırlayanlar: Dr. Efgan Nifti, Emin Akhundzada, Emin Emrah Danış
01 Sep 2016

Parahaberi

Borsa , ekonomi ve finans alanında günlük , haftalık ve aylık altın , döviz , forex , borsa gibi piyasalarda içerik sağlayan , güncel önemli yerli ve yabancı ekonomik gelişmeleri okuyuculara duyuran borsa ve finans sitesidir.

Yorum Yap