Merkez Bankaları ve Faiz Artışı

Fed faizleri “kademeli” olarak artırabilir.

Fed/FOMC toplantısı 16-17 Eylül tarihinde gerçekleştirilecek. Komite üyeleri ilk faiz artışına Eylül ve/veya sonrası belirsiz bir tarihte verilere bağlı olarak başlayabilir. Faiz artışına bu hafta veya ileri bir tarihte başlansa da faiz artış sürecinin “kademeli” olması bekleniyor.

 

İsveç, İsrail, Kanada, Güney Kore, Avustralya ve Şili geçtiğimiz yıllarda faizleri artırmış, ancak pek çoğu ekonomik sıkıntılarla karşı karşıya kaldığı için faizleri yeniden indirmek durumunda kalmıştı. ABD’nin de ilk faiz artışına ekonomik aktivite güçlüyken başlaması, olası bir resesyon durumunda hareket alanı yaratabilir.

 

Yakın dönem MB’lerin birbiriyle çelişen açıklamalar yaptığı bir dönem, Avrupa Merkez Bankası 2011’de yükselen emtia fiyatlarından tedirginlik duyarken, son dönemde emtia fiyatlarının düşüşünden tedirginlik duyuyor. Fed Başkan Yardımcısı Stanley Fischer İsrail MB’nin başında iken, Eylül 2009’da 0,50% olan faizleri Mayıs 2011’de 3,25% seviyesine kadar artırmıştı. Avrupa’da ekonomik büyüme ve enflasyonun yönü aşağı çevirmesiyle birlikte, Fischer sonrasında göreve gelen Karnit Flug faizleri 0,10% seviyesine kadar çekmişti. 2015 yılının sonu 2016’nın ilk aylarında Fed ve İngiltere MB’nin ilk faiz artışına başlayacağı düşünülüyor.

160641-1 Merkez Bankaları ve Faiz Artışı

Fed’in faiz artış sürecini değerlendirirken, geçmiş deneyimleri de incelemek gerekiyor. İsveç MB (Riskbank) 2010’da konut piyasasının aşırı ısınması nedeniyle faizleri yüksek işsizlik oranına rağmen artırmıştı. Temmuz 2010’da faizler %1,75 seviyesinden 2,00% seviyesine artırılmıştı. Faiz artışı enflasyon ve istihdam piyasasının zayıflamasına neden olmuştu. İsveç MB erken faiz artışı sonrasında faizleri -0,35% seviyesine kadar indirmek durumunda kalmıştı. İsveç deneyimi faiz artışına erken başlamanın yanlış sonuçlar doğurabileceğini gösteriyor. ECB eski Başkanı Jean-Claude Trichet ise 2011’de emtia fiyatlarının yükselişiyle birlikte enflasyon yaşanacağı çekincesiyle faizleri artırmıştı.

 

Fed ise 1936 yılında 1929 ekonomik buhranından 7 yıl sonra bankaların zorunlu karşılık oranlarını artırmıştı.Hükümet ise aksiyon beraberinde vergi artışları ve kamu harcamalarını kısmıştı. Söz konusu aksiyonlar kredi büyümesini kısarak büyüme ve istihdam kanadını olumsuz etkilemişti. İkinci Dünya Savaşı’ndan üç ay sonra ise Fed kolay para politikasından çıkmak yönünde adım atmıştır. 1948’e kadar üç aylık hazine tahvil faizi %1 üstüne çıkmamış iken, 1952’ye gelindiğinde %2’ye yükselmiştir. Geçmişte yaşanan “agresif” deneyimler piyasa katılımcılarının faiz artışından endişe etmesine sebep oluyor. Ancak Fed üyeleri bu sefer faiz artışının “kademeli” olacağını ifade ediyor.

160642-2 Merkez Bankaları ve Faiz Artışı

Fed her ne kadar faiz artış sürecini kademeli olarak gerçekleştireceği ifadesini kullansa da, hala faizlere ilişkin beklentiler hatırı sayılır ölçüde yüksek. 2016 yılı sonu itibariyle komite üyeleri faizleri 1.625% seviyesinde görüyor. 2017 yılı sonu itibariyle ise faizlerin 2.875% seviyesinde olacağı tahmin ediliyor. Piyasa katılımcıları ise faiz artışının “daha kademeli” olacağını düşünüyor. Faiz vadeli kontratları fiyatlamasına göre 2016 yılı sonunda faizlerin hala %1 altında olması bekleniyor.

 

Fed üyeleri Eylül toplantısında faizleri “kademeli” şekilde artıracağını göstermek için, faiz tahminlerini aşağı yönde revize edebilir.

160645-3 Merkez Bankaları ve Faiz Artışı

 

Grafikte NY Fed tarafından yayınlanan efektif federal fonlama faizi (FFR) gösteriliyor. 10 Eylül itibariyle 0,14% seviyesinde. Faizler hali hazırda 0-0,25% aralığında tutuluyor. 15 baz puanlık bir faiz artışı (0,15-0,40%) neredeyse hiç faiz artışı yapılmamış anlamına gelebilir.

 Yararlanılan Kaynak: WSJ

 

Sanko Yatırım Menkul Değerler Araştırma Bölümü

01 Sep 2016

Parahaberi

Borsa , ekonomi ve finans alanında günlük , haftalık ve aylık altın , döviz , forex , borsa gibi piyasalarda içerik sağlayan , güncel önemli yerli ve yabancı ekonomik gelişmeleri okuyuculara duyuran borsa ve finans sitesidir.

Yorum Yap