Düşen Petrol Fiyatlarının Küresel Ekonomiye Katkısı Beklenenden Az

Hazar Strateji Enstitüsü Özel Raporu

Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi  tarafından hazırlanan Yönetici Bilgi Notu, Enerji  sektöründen üst düzey yönetici, bürokrat, karar alıcı ve uzmanlara  gönderilmektedir. Bu özel raporu parahaberi.com sitesi olarak sizlere ulaştırmaktayız.

 

 

 

 

Yönetici Bilgi Notu

 

Petrol fiyatlarında yaşanan hızlı düşüş 8. ayına girerken fiyatların gelecekte izleyeceği seyir kadar ihracatçı ve ithalatçı ülkelere etkileri de giderek daha fazla önem kazanmaktadır. Düşen petrol fiyatlarının küresel ekonomik büyümeye etkilerine ilişkin değerlendirmelere bakıldığında küresel ekonomik büyüme üzerinde pozitif katkı sağlayacağı tahmin edilmektedir. Petrol fiyatlarının maliyetleri aşağı çekmesinin, otomotiv, üretim ve petrolü hammadde olarak kullanan sektörlere olumlu katkı yapacağı öngörülmektedir.

 

Petrol fiyatlarının önümüzdeki birkaç yıl boyunca 70 doların altında seyredeceğine yönelik beklentiler ve küresel ekonomik büyümeye ilişkin IMF ve Dünya Bankası’nın (DB) 2015, 2016 ve 2017 yılları için yaptığı son tahminlerin, dü- şen fiyatlara rağmen aşağı yönlü olarak revize edildiği görülmektedir. Bu tahminler, petrol fiyatlarındaki düşüşün küresel ekonomik büyüme üzerindeki etkilerinin beklentilerin çok daha altında ya da sınırlı olacağını göstermektedir.

 

Bununla birlikte düşen petrol fiyatlarına rağmen yüksek borçluluk oranı ve işsizlik küresel ekonomik büyümenin önündeki ciddi problemler olarak yer almayı sürdürmektedir.

 

Düşük petrol fiyatları ihracatçı ülkelerin ekonomik büyümelerini ve ihracat gelirlerini düşürecek, bütçe ve dış ticaret açıklarını da artıracaktır. Bu ülkeler, döviz rezervlerini ve fonlarını bütçe açıklarını kapatmak için kullandıklarından varlık fonları ve döviz rezervlerinde düşüş yaşanacağı öngörülmektedir. Ayrıca bu ülkelerdeki işsizlik oranları petrol fiyatlarındaki düşüşün 1-2 yıl boyunca sürmesi durumunda daha da artacaktır. Ülkelerin gelirleri azaldığı için yurt dışından yapacakları ithalat miktarları da düşebilecektir. Bu da uzun vadede küresel büyümeyi olumsuz yönde etkileyecektir.

 

 

Petrol fiyatlarındaki düşüşün petrol ithalatçısı ülkeler üzerindeki etkilerinin ise pozitif olacağı tahmin edilmektedir. Bu yöndeki beklentilerin varsayımlarını şu şekilde sıralayabiliriz:

 

Petrol ithalatçısı ülkeler, düşen enerji ithalat maliyetleri nedeniyle daha az cari açık verecek, dış ticaret verilerinde iyileşme sağlanacaktır. Cari işlemler açığı ve dış ticaret üzerindeki etkileri ise bir sonraki dönemde hemen görülebilecektir. Düşen maliyetler bu ülkelerin enflasyonlarını düşürmelerine de olanak sağlayacaktır. Petrol fiyatlarının enflasyon üzerindeki etkisi fiyatlar aşağı doğru yapışkan olduğu için gecikmeli olacaktır. İthalatçı ülkeler döviz rezervlerini arttırabileceklerdir. Enerjiye daha az harcama yapılması sayesinde tasarruflar artabileceği gibi başka alanlara harcama yapılması ekonomik büyüme üzerinde pozitif katkı sağlayacak ve büyümeyi destekleyecektir. Ülkeler daha fazla sosyal harcama yapacak ve işsizlik rakamlarında iyileşme sağlayabileceklerdir.

 

Öte yandan Ekonomik Kalkınma ve İşbirliği Örgütü (OECD) tarafından yapılan son tahminlere bakıldığında ise petrol fiyatlarındaki düşüşün küresel ekonomiye sağlayacağı katkıların daha sınırlı olduğu görülmektedir.

 

OECD tahminlerine göre petrol fiyatlarında yaşanan 50 dolarlık düşüşün, petrol ihracatçısı OECD üyesi ülkeler olan Meksika, Kanada ve Norveç’in GSYİH’sini %-1 ile %-7 arasında değişen oranlarda etkileyeceği tahmin edilmektedir. OECD üyesi üreticiler arasında en çok etkilenecek ülke ise %-6,3’e yakın daralma yaşaması beklenen Norveç olacaktır. Geri kalan OECD ülkelerinin GSYİH üzerinde %3 ila %0,3 arasında pozitif etkisi olacağı öngörülmektedir. Bu noktada Kore’nin %2,8’e yakın ilave pozitif katkı sağlaması beklenmektedir.

 

Küresel sermaye hareketlerinde ise üretici ve tüketici ülkeler arasındaki geleneksel sermaye akışları üzerindeki değişimin farklı sorunlara neden olabileceği değerlendirilmektedir.

 

Petrol fiyatlarındaki 50 dolarlık düşüşün;

• OECD üyesi ülkelerin net ithalatını 450 milyar dolar, GSYİH’sini %1; OECD üyesi olmayan ülkelerin net ithalatını 251 milyar dolar, GSYİH’sini ise %1,6 oranında artıracağı tahmin edilmektedir.

 • OECD üyesi ülkelerin net ihracatını 103 milyar dolar, GSYİH’sini %-2,4; OECD üyesi olmayan ülkelerin net ihracatını 555 milyar dolar, GSYİH’sini ise %-5,8 oranında azaltacağı tahmin edilmektedir.

• G20 ülkelerinin toplam dış ticareti üzerinde 343 milyar dolar, büyümeleri üzerinde ise %0,5 oranında artışa yol açacağı tahmin edilmektedir.

 

Düşen petrol fiyatlarının küresel enflasyon üzerinde aşağı yönlü etkilerinin olacağı tahmin edilmektedir. OECD tahminlerine göre, petrol fiyatlarındaki mevcut seviyelerin 2015 yılında devam etmesi durumunda önde gelen OECD ülkelerinde enflasyonun 0’ın altına düşebileceği öngörülmektedir.

 

Ekonomik büyüme, enflasyon, dış ticaret, gelirler ve işsizlik gibi temel makroekonomik göstergeler açısından bakıldığında, petrol fiyatlarındaki düşüşten petrol ithalatçısı ülkelerin pozitif, ihracatçı ülkelerin ise her ülke için derinliği değişmekle birlikte negatif olarak etkileneceği tahmin edilmektedir.

 

Sonuç olarak, petrol fiyatlarındaki düşüşün küresel ekonomi üzerinde doğrudan ve dolaylı olarak sağlayacağı katkıların özellikle büyüme tarafında tahminlerin altında olacağı değerlendirilmektedir. Uzun dönemde ise petrol fiyatlarındaki mevcut fiyat seviyelerinin gelecek yıllarda küresel arz artışını sağlayacak yatırımları olumsuz etkilemesi nedeniyle fiyatlar üzerinde oluşacak yukarı yönlü baskının küresel büyüme üzerinde negatif, enflasyonu artırıcı etkilere neden olma riski artmaktadır.

 

Yararlanılan Kaynak:
Hazar Strateji Enstitüsü Enerji ve Ekonomi Araştırmaları Merkezi, Yönetici Bilgi Notu, 2014 (23).
Hazırlayanlar: Dr. Efgan Nifti, Emin Akhundzada, Emin Emrah Danış
01 Sep 2016

Parahaberi

Borsa , ekonomi ve finans alanında günlük , haftalık ve aylık altın , döviz , forex , borsa gibi piyasalarda içerik sağlayan , güncel önemli yerli ve yabancı ekonomik gelişmeleri okuyuculara duyuran borsa ve finans sitesidir.

Yorum Yap