Bitcoin Başarabilecek mi?

456368-bitcoin-corporate-business-finance-stock-market-craig-wright-satoshi-nakamoto-cryptocurrency-virtual-currency-virtual-money-anonymous-transactions-thomas-trutschel-getty-images Bitcoin Başarabilecek mi?

İnternet’in antik çağlarındaki ilk devrimi hatırlıyor musunuz? Öyle bir devrim ki tarih boyunca hiçbir devrimin başaramadığı bir şeyi gerçekleştirdi… Tabii ki yeryüzü üzerinde icra edilmiş tüm müzik eserlerine hiç para ödemeden sahip olabilmemizi sağlayan Napster devriminden bahsediyorum…

İnternet’in tam olarak ne olduğunu, nasıl çalıştığını, en önemlisi günlük hayatımızda ne işe yarayacağını kavramaya çalışırken ve henüz cep telefonlarımız kendisinden habersizken Napster ansızın herkese beğenisi doğrultusunda doyumsuz bir müzik ziyafeti sunmaya başladı. Kişiler arasında doğrudan dosya paylaşımına (peer-to-peer sharing) izin veren basit teknolojik akıldan güç alan sihir büyüdükçe büyüdü…

Madem artık dünya üzerindeki tüm bilgisayarlar world wide web adı verilen büyük bir ağın parçasıydı, o zaman o bilgisayarlarda depolanan MP3 formatındaki dosyaların kolaylıkla birbirlerine transfer edilmesinin önünde hiçbir engel bulunmamalıydı. Müzik endüstrisinin şaşkın bakışları arasında insanlar birbirleri ile çatır çatır arşivlerini paylaşmaya başladılar ve paralel olarak plak, kaset, CD, vs. satışları tepetaklak bir performans sergilemeye başladı.

Kimse tarafından öngörülemeyen bu gelişme neticesinde Napster kısa sürede birilerinin ayağına basan ve mücadele edilmesi gereken bir mertebeye ulaştı. Telif hakları ihlali iddiaları ile başlayan hukuksal mücadeleler neticesinde status quo ‘yu korumaya çalışan müzik endüstrisi Napster’ı yenmeyi başardı. Belki herkes için bedava müzik ziyafeti hayal olarak kaldı fakat Pandora’nın kutusu artık açılmıştı ve müzik endüstrisi inovatif fikirleri hukuken yasaklamak yerine onlarla uzlaşması gerektiğini sonunda kabul etti. Sonuç olarak Napster başaramadı fakat artık aylık sabit bir ücret karşılığında yeryüzü üzerindeki tüm müzik arşivine ulaşabileceğimiz Apple Music ve Spotify gibi platformlara sahibiz.

Bir cisim yaklaşıyor

Benzer bir çatışma kriptopara (cryptocurrency) olarak adlandırılan Bitcoin ile finans endüstrisi ya da en azından finansal aracı kurumlar arasında yaşanacak gibi görünüyor çünkü Bitcoin, Blockchain olarak adlandırılan altyapı sayesinde gelişmiş kriptoloji algoritmaları ve dağıtılmış programlama mantığını kullanarak paranın (ya da dijital forma çevrilebilen herhangi bir verinin) herhangi bir aracı olmadan kişiler arasında doğrudan değiş-tokuş edilebilmesini sağlıyor. Finansal aracı kurumları devreden çıkardığımız zaman ise kişiler ve kurumlar arasında ücretsiz para transferi sürecine ulaşmış oluyoruz.

Teknik açıklamayı biraz daha basitleştirmek için örneğin bir e-ticaret sitesi kurduğunuzu düşünelim, müşterileriniz web siteniz üzerinden satın aldığı ürün veya hizmetin bedelini kredi kartı ile ödüyor ve siz sattığınız hizmetin bedelini finansal aracı kurumun belirlediği vade sonunda, belirlediği komisyon yüzdesi düşmüş hali ile alıyorsunuz. Fakat Bitcoin, e-ticaret siteniz üzerinden sattığınız ürün veya hizmetin bedelini müşteriden doğrudan tahsil edebilmenizi sağlıyor. Vade yok, komisyon yok… Bir devrim olarak adlandırılmayı hak ediyor değil mi?

Kendilerine doğru bir cismin yaklaştığını kavrayan finansal kuruluşlar, müzik endüstrisinin hukuki mücadele ile inovasyonu engelleme reaksiyonundan farklı olarak, bu yeni duruma nasıl adapte olabileceklerini düşünmeye başladılar bile. Örneğin İsviçre yatırım bankası UBS liderliğinde Deutsche Bank, Santander ve BNY Mellon ‘un ortak bir dijital para birimi geliştirmek üzere anlaştığı haberi Reuters kanalı ile duyuruldu. Bu şekilde dijital paranın aracı finansal kuruluşları ortadan kaldırmadan, geleneksel finansal sistem ile uyumlu hale getirilmesine çalışılacak.

Sonuç olarak, Napster başaramadı fakat en azından inovatif fikirlerin hukuki bariyerler ile sınırlanamayacağını kanıtladı. Bitcoin, Napster ‘ın bıraktığı yerden devam ederek kişiler arası doğrudan (ve ücretsiz) para transferi rüyasını gerçekleştirecek mi? Çok yakında öğreneceğiz.

Sönmez Hazar 

http://hbrturkiye.com/

Parahaberi

Borsa , ekonomi ve finans alanında günlük , haftalık ve aylık altın , döviz , forex , borsa gibi piyasalarda içerik sağlayan , güncel önemli yerli ve yabancı ekonomik gelişmeleri okuyuculara duyuran borsa ve finans sitesidir.

Yorum Yap