Avrupa’nın Enerjide En Önemli Önceliği Arz Güvenliğinin Sağlanması

Avrupa Birliği (AB) tarafından 25 Şubat’ta…

Avrupa Birliği (AB) tarafından 25 Şubat’ta açıklanan Enerji Birliği paketi, birlik üyesi ülkelerin enerji maliyetlerini düşürmelerini,  enerji verimliliğini  arttırmayı,  iklim değişikliğe ile daha etkin mücadele etmeyi ve son 1 yıl içinde yaşanan gelişmeler neticesinde  önemi  giderek  artan  enerji arz  güvenliğini  sağlamayı  amaçlamaktadır. Enerji Birliği paketi birbiriyle ilişkili ve birbirini  tamamlayan  5  temel  başlıktan
oluşmaktadır.
Enerji güvenliği, dayanışma ve güven AB tarafından 8 Mayıs’ta açıklanan Enerji Güvenliği Stratejileri, ulusal ve AB düzeyinde  politika  yapıcılara  birlik  üyesi ülkelerin enerjide karşı karşıya kaldıkları dış şoklara önlem olarak dışa bağımlı oldukları yakıtlar, kaynak ülkeler ve güzergahlara  olan  bağımlılıklarını  azaltmaları ve bunun için yapılması gerekenler konusunda çağrıda bulunmuştur.
Enerji Birliği, Enerji Güvenliği Stratejileri doğrultusunda  inşa  edilmiştir.  Enerji  arz güvenliğinin  sağlanmasının  temel  bile-şenleri ise entegre bir enerji piyasasının teşkil edilmesi ve enerji verimliliğinin arttırılmasıdır.  Bu,  daha  şeffaf  bir  yapının oluşması  kadar  üye  devletler  arasında
dayanışma  ve  güven  ortamının  sağlanmasına da bağlıdır. AB’nin enerji stratejisi aynı  zamanda  komşu  ülke  ve  bölgelerle de yakından ilişkilidir.
Son 1 buçuk yılda Avrupa’nın doğusunda yaşanan gelişmeler AB için enerji kaynaklarının, kaynak ülkelerin ve tedarik güzergahlarının çeşitlendirilmesinin, enerji arz güvenliğinin sağlanabilmesi için ne kadar kritik  olduğunu  ortaya  koymuştur.  Öte yandan enerjide kaynak çeşitliliğinin sağ-lanması, AB için enerjide bir diğer önemli konu olan daha rekabetçi ve sürdürülebilir fiyat yapısının tesis edilebilmesi için de
gereklidir.

Avrupa’nın  doğal  gazda  kaynak  ülke  çe-şitliliğini  sağlayabilmesinde  Güney  Gaz Koridoru, AB’nin üzerinde en çok durdu-ğu  ve  öncelik  verdiği  maddelerden  biridir. Güney Gaz Koridoru ile AB ilerleyen yıllarda  Azerbaycan’a  ek  olarak  Türkmenistan gibi Hazar Bölgesi ülkeleri ile Irak ve  Doğu  Akdeniz’de  var  olan  doğal  gaz kaynaklarına da erişebilecektir. Bu açıdan bakıldığında Güney Gaz Koridoru’nun Avrupa enerji arz güvenliği açısından önemi ilerleyen yıllarda daha da artacaktır.
AB  aynı  zamanda  sahip  olduğu  LNG  altyapısını daha etkili kullanarak geliştirmeyi amaçlamaktadır. Bu durum, birlik üyesi ülkelere  kriz  dönemlerinde  dünyanın diğer bölgelerinden gaz ithal etme ve tüketim yapısında kaynak çeşitliliğinin sağ-lanmasına  da  imkan  verecektir.  LNG’nin boru hatlarından gelen gaza oranla daha pahalı olmasına rağmen gelecek yıllarda küresel LNG ticareti ve altyapısının geliş-mesine bağlı olarak fiyatların da bugüne oranla  daha  makul  seviyelere  ineceği öngörülmektedir.  LNG’de  AB  için  ABD önemli  bir  tedarikçi  olarak  görülmekte ve  bu  konuda  ABD’den  LNG  ithalatının sağlanabilmesi için gerekli adımların atılması  da  amaçlanmaktadır.  Öte  yandan ABD’nin  LNG  ithalatına  ilişkin  başta  AB olmak  üzere  beklentilerdeki  iyimserlik, Asya  piyasalarındaki  görece  yüksek  fiyatlar ve talep nedeniyle gelecek yıllarda beklentileri  karşılayamama  riski  ile  yüz yüzedir.
Enerji arz güvenliği için kaynak çeşitliliği kadar üye ülkeler arasında işbirliğinin tesis edilmesi, birlikte hareket edilmesi ve ortak piyasa, düzenleme ve mevzuat sisteminin kurulması da gerekmektedir. Üye ülkelerin elektrik ve gaz iletim altyapılarının  birbirine  bağlanması,  santrallerin ve  gaz  depolarının  daha  yüksek  verimle kullanılması amaçlanmaktadır.
AB aynı zamanda küresel enerji piyasalarındaki konumunu güçlendirmeyi de hedeflemektedir. Bunun için komşu ülkeler ve bölgelerle işbirliğinin geliştirilmesi ve daha  etkin  bir  enerji  diplomasisinin  uygulanması  planlanmaktadır.  Gaz  arzının daha şeffaf bir şekilde sağlanabilmesi için de tedarikçi ve birlik üyesi ülkeler arasında yapılan doğal gaz kontratları üzerinde yasal düzenlemeler yaparak konuya daha fazla müdahil olmayı hedeflemektedir.
Tam entegre Avrupa enerji piyasası Bu başlıkta ise AB içinde birbirine entegre  olmuş,  işleyen  bir  enerji  piyasa  yapı-sının  sağlanması  amaçlanmaktadır.  Bu, sektör açısından gerekli yatırımların yapı-labilmesi için teşvik bir edici ortam sağ-lanması kadar tüketiciler açısından etkin, şeffaf ve rekabetçi bir piyasanın oluşması ile enerji maliyetlerinin düşmesine imkan verecektir. Bunun en temel koşulu ise AB enerji piyasalarında liberalleşmenin tam olarak sağlanabilmesidir. Bir  diğer  önemli  nokta  ise  AB  içinde enerji iletim altyapısının geliştirilmesi ve
ülkeler arasında fiziki olarak birbirini destekleyen, enerjinin daha etkin ve verimli olarak  üretilip  nihai  tüketicilere  sunulmasını sağlayan ortak bir elektrik ve gaz iletim  sisteminin  kurulmasıdır.  Bu  amaç doğrultusunda 2020’ye kadar üye ülkeler arasında  toplam  kurulu  gücün  %10’una denk  gelen  bir  enterkoneksiyon  ağının tesis  edilmesi  planlanmaktadır.  2030’da bu  oranın  %15’e  çıkarılması   amaçlanmaktadır.
Birlik içinde enerji ticaretinin gelişmesini de sağlayacak olan bu durum, yatırımcı-lar  için  daha  şeffaf,  öngörülebilir  bir  piyasa  ortamının  oluşması  ve  yatırımların artmasına  yardımcı  olacaktır.  Bu  amaçlara ulaşabilmesi için birlik içinde gerekli yasal düzenlemelerin yapılması ve ortak, etkin ve işleyen bir yasal çerçevenin hayata geçirilmesi gerekmektedir.
Enerji Birliği paketinde yer alan 5 maddeden son 3’ünü önümüzdeki hafta değerlendirmeye devam edeceğiz.

HAFTANIN GÜNDEMİ

PETROL

• Türkiye’nin  petrol  ithalatı,  Ocak’ta  bir önceki aya göre %7,8 artarak 1,59 milyon tona  ulaştı.  Petrol  ithalatındaki  artış  geçen yılın aynı ayına göre %27,8 oldu.
• Rusya  Devlet  Başkanı  Vladimir  Putin yaptığı açıklamada, 2015 bütçesinde petrolün ortalama varil fiyatının 50 dolar ve doların da 61,5 ruble olarak revize edildi-ğini söyledi.
• Petrol  İhraç  Eden  Ülkeler  Örgütü (OPEC) Genel Sekreteri Abdullah Selim el Bedri, küresel petrol piyasasının yılın ikinci yarısında yeniden dengeye döneceğini, 2014 yılında talebin günlük 1 milyon varilin  altındaki  seviyesi  ile  beklentilerden zayıf  olduğunu  ancak  bu  yıl  1,2  milyon varile yükseleceğini belirtti.
•ABD Merkez Bankası (Fed), ülke genelinde  ekonominin  büyümeye  devam  ettiğini,  ancak  güçlenen  doların  ve  düşen petrol fiyatlarının bazı bölgeleri olumsuz etkilediğini açıkladı.
• Suudi  Arabistan  üretimi  kısmama  konusunda  kararlı.  Suudi  Arabistan  Petrol Bakanı Ali El Naimi, müşteriler “Sizin petrolünüzü istemiyoruz” diyene kadar üretimi kısmayacaklarını söyledi.
• Suudi  Arabistan,  petrol  talebinin  artış  göstermesi  ile  birlikte  Asya’ya  satılan Arap hafif petrolü için fiyatlandırma şartlarında 3 yılın en büyük yükselişini yaptı.
• Hollanda  kamu  bankası  ABN  AMRO, petrol fiyatlarının varil başına 80 dolar olmasının hem üreticiler hem de tüketiciler için adil olacağını fakat bu fiyat seviyesine ulaşmanın zaman alacağını bildirdi.
• Kazakistan Petrol ve Gaz Bakanı Uzakbay Karabalin, ülkesinin petrol üretiminin 1991  yılına  göre  üç  kat  arttığını  söyledi. Kazakistan, 2015 yılında petrol üretimini 80,5 milyon tona çıkarmayı hedefliyor.
• Londra  merkezli  Energy  Aspects,  Avrupa  ve  Asya’daki  petrol  rafinerilerinin bakım  çalışmalarından  dolayı  yılın  ikinci çeyreğinde ham petrol taleplerinin azalacağı ve petrol fiyatlarının düşeceği öngörüsünde bulundu.
• Goldman Sachs 8 Mart’ta yayımladığı raporda,  petrolün  yılın  ilk  yarısında  varil başına  40  dolardan  işlem  göreceği  yönündeki  tahmininin  aşırı  düşük  olabileceği açıklamasında bulundu. Bu durumun nedeni  olarak  ise  petrol  talebinin  yakın zamanda  bu  kadar  güçlü  olmasının  beklenmemesi olduğu ifade edildi.
• Petkim, 2014 yılını 4,13 milyar lira satış geliri, 111,4 milyon lira faaliyet kârı ve 94 milyon lira brüt kâr ile tamamladı.
• Irak Kürt Bölgesel Yönetimi (IKBY) Doğal Kaynaklar  Bakanlığı,  merkezi  hükümetle yapılan  anlaşmada  belirtilen  petrol  miktarının %97’sinin ihraç edildiğini bildirdi.

DOĞALGAZ

•Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız,  bir  aksaklık  olmazsa  17  Mart’ta Kars’ta TANAP projesinin temelinin Cumhurbaşkanları  seviyesinde  atılacağını  ifade etti.
• Ukrayna’nın  Naftogaz  şirketinin,  Rus enerji  şirketi  Gazprom’a  doğal  gaz  alımı için 15 milyon dolarlık ön ödeme yaptığı
bildirildi.
• Rusya  Devlet  Başkanı  Vladimir  Putin, Rusya  Güvenlik  Konseyi  üyeleriyle  yaptı-ğı görüşmede Ukrayna’ya sağlanan doğal gaz  konusunu  değerlendirerek,  Doğu  ve Batı Avrupa’ya sevk edilen gazın Ukrayna üzerinden  geçmesini  sağlamanın  önemli olduğunu belirtti.
• Bulgaristan  Başbakanı  Boyko  Borisov, Hazar  gazının  Türkiye  üzerinden  Avrupa Birliği  (AB)  ülkelerine  taşınmasını  öngören, ancak “askıya alınan” Nabucco Projesi’nin hayata geçirilmesini isteyeceklerini açıkladı.
• Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, “Türkmenistan  Cumhurbaşkanı  ile  birlikte Türkmen gazının Türkiye’ye ve Türkiye üzerinden  Avrupa  pazarlarına  taşınmasına  yönelik  fikir  teatisinde  bulunduk. Bu  kritik  konuda  Türkmenistan  ile  Türkiye’nin vizyonlarının aynı olduğunu bir kez daha müşahede ettik” dedi.
• Rusya Enerji Bakanı Aleksandr Novak, Kiev  yönetiminin  talebi  halinde,  Ukrayna’ya verilen doğal gaz fiyatında indirime gidilmesi  konusunu  görüşmeye  hazır  olduklarını bildirdi.
• Trans  Anadolu  Doğal  Gaz  Boru  Hattı (TANAP) projesinde 3. Taraf Gözetim Hizmeti’ni  Türk  Standartları  Enstitüsü’nün (TSE) vereceği bildirildi.
• BP,  Mısır’da  Nil  deltasının  doğusunda Damietta  limanının  kuzeyinde  yer  alan açık  denizde  bulunan  sahada  doğal  gaz
bulduğunu açıkladı.

ELEKTRİK

• Orman ve Su İşleri Bakanlığı tarafından Diyarbakır’da  Dicle  Nehri  üzerinde  yapı-lacak  olan  ve  Enerji  Piyasası  Düzenleme Kurumu’nca  (EPDK)  da  onaylanan  3  HES projesi,  projeyi  yapacak  firmaların  vazgeçmesi nedeniyle iptal edildi.
• Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Taner Yıldız,  bu  yılın  ilk  3  ayında  1000  megavatlık tesis devreye alındığını ve bunların %90’ının  yerli  kaynaklardan  oluştuğunu söyledi.
• DSİ, Fırat Havzası’nın 2015’te 19,2 milyar civarında bir su gelirinin olacağını ve bu su geliriyle son 4 yılın en yüksek üretimi olacak 6,5 milyar kilovat saat enerjiyi üretilmesinin hedeflendiğini bildirdi.

ENERJİ PİYASALARI

•Türkiye İstatistik Kurumu’ndan (TÜİK) yapılan açıklamaya göre, aylık bazda yurt içi enerji fiyatları Şubat ayında bir önceki aya göre %0,15 azaldı. Şubat’ta geçen yılın aynı ayına göre ise %10,31 düşüş ya-şandı.
• Sabancı  Holding  Üst  Yöneticisi  (CEO) Zafer Kurtul, “Portföyümüzdeki halka açık olmayan en büyük şirket EnerjiSA ile ilgili bir halka açılma planımız  var. Hem piyasa  şartları  hem  de  şirketin  performansı nedeniyle bu arz 2016’dan daha ileri bir tarihte olacaktır” dedi.
• EY tarafından hazırlanan Enerji İşlemleri ve Trendleri Raporu’na göre, 2014’te küresel enerji sektöründe gerçekleştirilen birleşme  ve  satın  almaların  değeri  %41 artışla 117,1 milyar dolara ulaştı.

 

01 Sep 2016

Parahaberi

Borsa , ekonomi ve finans alanında günlük , haftalık ve aylık altın , döviz , forex , borsa gibi piyasalarda içerik sağlayan , güncel önemli yerli ve yabancı ekonomik gelişmeleri okuyuculara duyuran borsa ve finans sitesidir.

Yorum Yap